Asbest verwijderen: wetgeving in België

Federale wetgeving asbest

Sinds 1995 is het voor werkgevers verplicht om een asbestinventaris te hebben waarin alle asbesthoudend materiaal in hun gebouwen worden beschreven. Dit zorgt ervoor dat de risico’s van blootstelling aan asbestvezels worden geminimaliseerd. Een asbestinventaris is verplicht bij:

• bouw- of renovatiewerken waarbij asbest aanwezig kan zijn
• afbraakwerkzaamheden met mogelijk asbesthoudende materialen
• andere werkzaamheden waarbij blootstelling aan asbest kan optreden

Materialen die asbest bevatten

Sinds 1998 is het verboden om asbesthoudende materialen te produceren, te verhandelen of te hergebruiken. Asbesthoudende materialen zijn materialen die asbest bevatten, een schadelijke stof voor de gezondheid. In woningen en gebouwen die vóór 2001 werden gebouwd of verbouwd, bestaat de kans dat er asbesthoudende materialen aanwezig zijn.

Wetgeving asbest in Vlaanderen

In Vlaanderen is de wetgeving omtrent asbestverwijdering strikt gereguleerd om de gevaren van asbest te beperken. De Vlaamse Regering voorziet bijkomende maatregelen in het actieplan Asbestafbouw om de verwijdering van asbesthoudende materialen te versnellen, vooral als de voortgang van de afbouw niet aan de streefdata voldoet.

De Vlaamse regelgeving verbiedt ook het op de markt brengen van asbest, wat de blootstelling aan asbestvezels aanzienlijk vermindert. Gewestelijke en lokale overheden hebben de bevoegdheid om milieu- en bouwreglementen vast te stellen en in te grijpen bij schendingen van de wetgeving.

Asbestinventarisatieplicht

Vanaf november 2022 geldt een inventarisatieplicht voor gebouwen die vóór 2001 zijn gebouwd. Dit helpt om de risico’s van blootstelling aan asbestvezels in kaart te brengen. Een niet destructieve asbestinventarisatie zorgt ervoor dat werknemers beschermd zijn tegen asbestrisico’s en dit zonder schade aan het gebouw toe te brengen. Het asbestattest, dat deel uitmaakt van de Woningpas en door OVAM wordt beheerd, is een verplicht document bij de verkoop van woningen.

• Vanaf 2022: verplicht asbestattest bij verkoop van gebouwen vóór 2001
• Vanaf 2032: elke gebouweigenaar moet over een asbestattest beschikken
• Verhuurders: moeten huurders een kopie van het asbestattest bezorgen
• Werkgevers zijn verplicht een inventaris in bezit te hebben van het pand waar mensen in tewerk gesteld worden, ook gebouwen na 2001

Asbesthoudend materiaal en beheer

Asbesthoudend materiaal moet veilig beheerd worden om blootstelling aan asbest te voorkomen. Het actieplan Asbestafbouw legt eigenaars op om de asbesttoepassingen in hun gebouw of woning veilig te beheren. Dit betekent dat er een beheerplan opgesteld moet worden om de asbesttoepassingen te verwijderen en te voorkomen dat ze asbestvezels vrijgeven.

Actieplan asbestafbouw

Het Actieplan Asbestafbouw, opgesteld in 2018, heeft als doel om tegen 2040 alle risicovolle asbesttoepassingen in slechte staat te verwijderen. Dit plan draagt bij aan een asbestveilig Vlaanderen. Tijdens renovatiewerken is het noodzakelijk om asbesthoudende toepassingen te verwijderen om te voldoen aan het Asbestafbouwplan.

• 2032: verwijdering van de meest risicovolle asbesttoepassingen (zoals asbestcementen daken en gevels)
• 2040: alle andere asbesttoepassingen in slechte staat moeten verwijderd zijn of veilig gesteld zijn

Sloopopvolgingsplan

Bij afbraakwerken is het verplicht om een sloopopvolgingsplan op te stellen om de risico’s van blootstelling aan asbest te beperken. Asbesthoudende koorden die beschadigd zijn of vezelachtige structuren bevatten, moeten door professionals worden verwijderd om veiligheids- en gezondheidsrisico’s te voorkomen.

• niet-residentiële gebouwen >1.000 m³: verplicht
• residentiële gebouwen >5.000 m³: verplicht
• wegenwerken met een volume >250 m³: verplicht

Verboden handelingen met risicovolle asbesttoepassingen

Om de risico’s van blootstelling aan asbest te beperken, zijn bepaalde handelingen wettelijk verboden:

• reinigen of ontmossen van asbestdaken
• boren, slijpen of schuren van asbesthoudende materialen Het gebruik van mechanische werktuigen, zoals boormachines en slijpmachines, is verboden bij werkzaamheden met asbesthoudende materialen.
• constructies plaatsen op of over asbestcementen daken of gevels en ook vloeren

Asbest verwijderen: wetgeving en verplichtingen

• bij renovaties of abraakwerken waarbij asbesthoudende materialen beschadigd kunnen raken
• bij afwezigheid van losgebonden asbest in slechte staat
• bij het vervangen van asbesthoudende dakbedekking

Bepaalde asbesthoudende toepassingen kunnen door particulieren zelf worden verwijderd door eenvoudige handelingen uit te voeren, mits de nodige voorzorgsmaatregelen worden genomen.

In Wallonië en Brussel is asbestverwijdering momenteel niet verplicht, maar het wordt sterk aanbevolen om gezondheidsrisico’s te vermijden.

Premies en subsidies

Er zijn premies en subsidies beschikbaar voor het verwijderen van asbest. De Vlaamse overheid biedt bijvoorbeeld een premie aan voor het verwijderen van asbest uit woningen. Ook zijn er subsidies beschikbaar voor het verwijderen van asbest uit niet-residentiële gebouwen.

Ontdek welke premies voor asbest in uw geval van toepassing zijn, en hoe u deze subsidies kan aanvragen.

Wetgeving asbest in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

In Brussel gelden zowel de federale wetgeving als aanvullende regels:

• Aangifte of milieuvergunning vereist bij omvangrijke asbestverwijdering
• Asbestinventaris altijd verplicht
• Asbesthoudende materiaal moet in de Brusselse Hoofdstedelijke Regio door een specialist worden verwijderd, tenzij het gaat om makkelijk verwijderbaar asbest.

Wetgeving asbest Wallonië

Momenteel heeft Wallonië zijn eigen wetgeving, namelijk type vergunningen klasse 1, 2 en 3.

Bij renovatie is het verplicht om alle asbesthoudende materialen te verwijderen, en bij afbraak is het verplicht asbest te verwijderen voordat een woning gesloopt wordt.

Asbestafval: correct afvoeren

Het correct afvoeren en veilig beheren van asbesthoudend materiaal minimaliseren de blootstellingsrisico’s. blootstelling . In sommige gevallen is het huren van een container verplicht voor transport. Er gelden strenge verpakkingsvoorschriften:

• hechtgebonden asbest: in dubbel gesealde plastic zakken verpakken
• losgebonden asbest: vereist gespecialiseerde verwijdering en mag niet door particulieren worden afgevoerd
• gemeentelijke inzamelpunten: soms mogelijk voor kleine hoeveelheden asbestafval, onder strikte voorwaarden

Asbestincidenten en -ongevallen

Bij een asbestincident of -ongeval is het belangrijk om direct maatregelen te nemen om verspreiding van asbestvezels te voorkomen. Om verdere blootstelling te voorkomen, moet asbest na een incident onmiddellijk worden verwijderd:

• ruimte isoleren en ventileren
• contact opnemen met een erkende asbestverwijderaar
• bevoegde autoriteiten waarschuwen bij een ernstig ongeval
• beschikken over een asbestinventarisatie om risico’s te minimaliseren

Waarom kiezen voor een erkende asbestverwijderaar?

• Veilige verwijdering en correcte afvoer volgens de wetgeving. Asbesthoudende toepassingen professioneel laten verwijderen waarborgen de veiligheid en voldoen aan de regelgeving.
• Minimale blootstelling aan asbestvezels voor uzelf en uw omgeving.
• Wettelijke naleving en voorkomen van boetes.